TÌM HIỂU VỀ CẤU TRÚC DA - NỀN TẢNG ĐỂ SỞ HỮU LÀN DA ĐẸP (PHẦN 1)

DƯỠNG DA KHOA HỌC - CẤU TRÚC DA PHẦN 1

Da là cơ quan bao bọc bên ngoài cơ thể. Vì lẽ tất nhiên đó, da là nơi chiếm ánh nhìn đầu tiên ngay khi chúng ta tiếp xúc với những người xung quanh. Sẽ thật không vui chút nào nếu không may sở hữu một làn da không đều màu, có mụn, thâm, bong tróc vì khô hay bóng nhờn vì tiết quá nhiều dầu. Một làn da không khỏe mạnh quả thực ảnh hưởng không nhỏ đến thẩm mỹ và sự tự tin của chúng ta. Tuy nhiên, mình tin rằng bất kỳ ai cũng có thể sở hữu làn da khỏe đẹp, miễn là chúng mình lắng nghe, thấu hiểu và quan tâm đến làn da. Trong loạt bài viết về chăm sóc da khoa học, hãy cùng nhau tìm hiểu về cấu trúc của làn da, để biết chúng mình cần phải quan tâm đến da như thế nào cho đúng cách chị em nhé!

Skin Structure

Bài viết đầy đủ về cấu trúc da của chúng mình bao gồm 03 phần - tương ứng với 03 lớp của da theo thứ tự từ ngoài vào trong:

Phần 1: Lớp thượng bì (Epidermis)

Phần 2: Lớp trung bì (Dermis)

Phần 3: Lớp hạ bì (Subcutaneous Layer)

Trong phần đầu tiên này, chúng mình sẽ cùng tìm hiểu về lớp ngoài cùng của làn da - lớp Thượng Bì.

PHẦN 1: LỚP THƯỢNG BÌ (EPIDERMIS)

Tính từ trong ra ngoài, thượng bì bao gồm 05 lớp, các chị em có thể xem ảnh minh họa phía dưới. Tuy nhiên chúng ta chỉ cần lưu tâm tới 02 lớp quan trọng nhất đó là lớp đáy (lớp cuối cùng giáp với lớp trung bì) và lớp sừng (lớp trên cùng của da).

  • Lớp đáy
  • Lớp hạt
  • Lớp gai
  • Lớp sáng
  • Lớp sừng

Structure of the Epidermis

1/ LỚP ĐÁY (STRATUM BASALE) (cần lưu tâm)

Lớp đáy còn được gọi là lớp sinh sản vì đây là nơi sản xuất những tế bào mới, tạo nên sự đổi mới của thượng bì. Những tế bào này ban đầu có hình trụ, chứa nước, có nhân, về sau chúng di chuyển dần lên trên qua các lớp của thượng bì. Trong quá trình đó, chúng dần dẹt lại, khi lên đến lớp sừng (lớp ngoài cùng) thì hoàn toàn không còn nhân, mất nước và khô lại thành những mảnh sừng sắp xếp chồng lên nhau (tế bào chết). Thông thường, quá trình tế bào di chuyển từ lớp đáy tới lớp sừng mất khoảng 04 tuần (tương đương với 01 chu trình làn da kéo dài 28 ngày). Những trường hợp da thường xuyên thiếu ẩm, khô trầm trọng hay bệnh lý như vảy nến, thời gian này có thể rút ngắn xuống còn khoảng 02 - 03 tuần. 

Lớp đáy chứa một loại tế bào quan trọng mà rất nhiều chị em quan tâm, đó là là tế bào sắc tố (melanocyte), có vai trò sản xuất melanin - yếu tố quyết định màu da. Melanin được chứa trong các túi (gọi là melanosomes) và được vận chuyển tới lớp sừng, thể hiện màu da mà chúng ta nhìn thấy ở mỗi người. Ngoài ra, melanin là một chất hấp thụ ánh sáng hiệu quả, có thể làm tiêu tan tới hơn 99,9% lượng tia UV được hấp thụ. Chính vì vậy, tế bào sắc tố xuất hiện nhiều nhất ở mặt và những vùng tiếp xúc với ánh sáng, để tích cực sản sinh melanin bảo vệ làn da khỏi các tác hại của tia UV. Điều này giúp chúng mình giải thích vì sao khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không có biện pháp bảo vệ, những vùng da không được quần áo che chắn như da mặt, da tay, chân thường gặp tình trạng sạm đi và tối màu. Do vậy, nếu muốn giữ da trắng sáng, ta cần ức chế quá trình hình thành melanin bằng các biện pháp chống lại tia UV thông dụng như thoa kem chống nắng, mặc quần áo chống nắng, mang kính mát,...

2/ LỚP GAI (STRATUM SPINOSUM)

Đây là nơi tập trung nhiều tế bào Langerhans có chức năng miễn dịch, bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm nhập của các tác nhân gây hại như vi khuẩn, virus, hoá chất,...

3/ LỚP HẠT (STRATUM GRANULOSUM)

Ở lớp hạt, các tế bào bắt đầu có hiện tượng thoái hoá nhân, bên trong tế bào xuất hiện những hạt chứa chất sừng (keratohyalin).

4/ LỚP SÁNG (STRATUM LUCIDUM)

Lớp này chỉ có ở lòng bàn tay, lòng bàn chân. Vì vậy, da ở những vùng này dày hơn ở những vị trí khác trên cơ thể.

5/ LỚP SỪNG (STRATUM CORNEUM) (cần lưu tâm)

Đây là lớp tế bào chính của thượng bì. Lớp sừng dày khoảng 0,5 - 1mm, chứa đầy các tế bào sừng xếp chồng chéo lên nhau. Tế bào sừng là những tế bào da đã bị dehydrat hoá (nghĩa là bị mất nước), không nhân, hình dạng dẹt hoàn toàn (tế bào chết).

Các tế bào này liên kết với nhau bằng cholesterol, acid béo và ceramid. Nói theo một cách dễ hiểu, các liên kết này đều có nguồn gốc từ chất béo (lipid). Chính nhờ mối liên kết này, các tế bào sừng sắp xếp chồng chéo lên nhau tạo nên hàng rào vững chắc bảo vệ cơ thể, không thấm nước từ môi trường bên ngoài và chống sự thoát hơi nước từ bên trong cơ thể.

Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến điểm hạn chế, đó là các sản phẩm chăm sóc da có thành phần gốc nước khó thẩm thấu qua hàng rào này để đi vào da. Hiện nay, các liệu pháp khắc phục giúp hạn chế này đều hoạt động theo cơ chế tạo ra những khoảng trống nhỏ để dưỡng chất thẩm thấu vào da tốt hơn, chẳng hạn:

- Lăn kim (Dermaroller): Những kim lăn với kích thước khác nhau (0,2 - 3mm) sẽ tạo ra những lỗ hổng li ti giữa các tế bào mà không gây tổn hại đến mô da. Thông qua các lỗ hổng này, dưỡng chất thẩm thấu vào da dễ dàng hơn với hiệu quả gấp 3000% so với thông thường.

- Laser Fractional CO2: Đây là phương pháp sử dụng những tia laser có bước sóng 10600nm xuyên qua các lớp của da tác động sâu tới tận hạ bì mà không gây ảnh hưởng tới mô lành. Khi đi xuyên vào da, các tia này cũng tạo ra những khoảng trống nhỏ để dưỡng chất thẩm thấu qua đó.

- Mặt nạ giấy: Có lẽ phái nữ đã không còn xa lạ gì với phương pháp này. Sử dụng mặt nạ giấy rất đơn giản, không cần thiết bị phức tạp cũng như sự chuyên nghiệp trong thao tác, do đó chi phí cũng thấp hơn rất nhiều. Khi đắp mặt nạ giấy, các dưỡng chất được giữ chặt trên da trong khoảng 15 - 20 phút bởi miếng mặt nạ, tránh bị bay hơi. Đồng thời, miếng mặt nạ bám chặt vào da tạo ra môi trường có nhiệt độ cao thúc đẩy sự thẩm thấu của các dưỡng chất vào da, từ đó mang lại hiệu quả vượt trội so với sản phẩm dưỡng thông thường.

Sheet Mask

6/ LỜI KẾT

Chu trình tái tạo da kéo dài trong khoảng 04 tuần (28 ngày), do vậy, khi muốn đánh giá mức độ hiệu quả của một sản phẩm chăm sóc da, chúng ta cần kiên nhẫn sử dụng và đợi trọn vẹn chu trình của làn da để có cái nhìn khách quan nhất.

Cần thoa kem chống nắng hằng ngày để bảo vệ da, chống lại các tia UV và tác nhân gây hại từ môi trường bên ngoài, ức chế quá trình tạo ra melanin từ tế bào sắc tố (melanocyte). 

Lớp sừng rất dày, do vậy để việc chăm sóc da có hiệu quả, chúng ta cần thường xuyên sử dụng mặt nạ giấy (02 - 03 lần/tuần) để làm "trương" các tế bào sừng, tạo ra các kẽ hở nhỏ dưỡng chất len lỏi và thẩm thấu tốt hơn. Ngoài ra, ngay sau bước làm sạch (tẩy trang, rửa mặt), cân bằng da (skin/toner), chị em cần thoa các bước dưỡng tiếp theo (serum, lotion, cream...). Hãy lưu ý rằng chúng ta có quy tắc dưỡng da 03 phút: nghĩa là sau khi rửa mặt trong vòng 03 phút cần dùng nước cân bằng và các sản phẩm ngay sau đó để dưỡng chất thẩm thấu tốt hơn so với điều kiện thông thường.

Cần thường xuyên tẩy tế bào chết thường xuyên, hay nói cách khác là "dọn dẹp" lớp sừng để tạo đà cho các sản phẩm thẩm thấu vào da tốt hơn. Tuy nhiên, cũng cần lưu tâm rằng lớp sừng cũng được coi là "khiên bảo hộ" của cơ thể, nên tần suất tẩy tế bào chết phù hợp từ 01 - 02 lần/tuần.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp các kiến thức hữu ích để các chị em có cái nhìn rõ hơn về cấu tạo làn da - một phần cơ thể của chúng mình. Nếu còn điều gì băn khuăn hay muốn chia sẻ ý kiến thì hãy bình luận phía dưới để cùng thảo luận nhé!

Thương mến <3

Thuỳ Trang

Viết bình luận

Bạn đã gửi bình luận thành công. Xin cảm ơn!