CHỨC NĂNG SINH LÝ CỦA DA

DƯỠNG DA KHOA HỌC P4 - CHỨC NĂNG SINH LÝ CỦA DA

Không chỉ là một vỏ bọc cơ thể đơn thuần, làn da còn có nhiều chức năng quan trọng, liên quan mật thiết đến các bộ phận khác, là nơi phản ánh các tình trạng nhiễm khuẩn, dị ứng, các cơ quan nội tạng, các tuyến nội tiết trong cơ thể. Trong phạm vi bài viết "có vẻ học thuật này", chúng ta cùng làm rõ một số chức năng của da để từ đó có định hướng chăm sóc da một cách phù hợp nhất.

(*) Cảnh báo: Bài viết gồm nhiều từ ngữ mới lạ và hơi buồn ngủ nên thích hợp đọc trong lúc chị em đang đắp mask trên giường. Hoặc với các chị em không muốn nhiều thời giờ, hãy xem các phần có chữ đỏ in nghiêng nhé.

1/ CHỨC NĂNG BẢO VỆ

Da là một hàng rào bảo vệ, che chắn các cơ quan bên trong cơ thể khỏi sự tấn công của các yếu tố hại về sinh học, hoá học và lý học.

Tế bào sừng khi bong ra mang theo vi khuẩn bám trên da, khiến chúng không có cơ hội xâm nhập vào cơ thể. Các tế bào có chức năng miễn dịch trong lớp thượng bì như Langerhans, bạch cầu sẽ bắt giữ và tiêu diệt vi khuẩn khi chúng xâm nhập vào da. Ngoài ra, còn một số men tổng hợp ở da có tác dụng diệt hoặc ngăn cản vi khuẩn phát triển.

Lớp sừng của da ngăn cản không cho tia tử ngoại có bước sóng trên 200nm xuyên qua da. Lớp trung bì ngăn cản bức xạ ánh sáng có bước sóng 340 - 700nm đi qua trung bì xuống hạ bì.

Nhờ có cấu trúc chặt chẽ giữa các lớp tế bào, mạng lưới sợi liên kết mà da có tính đàn hồi, dẻo dai, chịu được lực tác động từ môi trường. Đồng thời, lớp mỡ dưới da tạo nên tổ chức đệm nâng đỡ xương và các cơ quan chống lại chấn thương.

Function of Skin

2/ CHỨC NĂNG ĐIỀU HOÀ THÂN NHIỆT

Da duy trì thân nhiệt ở mức hằng định (37°C) thông qua 02 cơ chế: ra mồ hôi và phản ứng vận mạch (co - giãn mạch).

Khi thời tiết nóng bức hay thân nhiệt tăng cao (sốt), cơ thể chống lại bằng phản ứng giãn các mạch máu dưới da để tăng thoát nhiệt, tuyến mồ hôi tăng tiết mồ hôi và thoát hơn nước để làm giảm nhiệt độ. Vận dụng nguyên lý này, phương pháp xông hơi cơ thể với nước lá trong Đông y là một phương pháp hiệu quả để giải cảm, hạ sốt.

Ngược lại, khi thời tiết lạnh hoặc thân nhiệt giảm, các mạch máu dưới da co lại để giảm lượng nhiệt toả trên da, các tuyến mồ hôi cũng hạn chế hoạt động. Đồng thời, cơ thể điều khiển các cơ co chân lông co lại (nhằm giảm thoát nhiệt qua lỗ chân lông), khiến cho lông dựng đứng lên, gây hiện tượng "nổi da gà" hay "sởn gai ốc" (có ai nhớ lúc chúng mình run cầm cập trời mùa đông sau khi tắm xong không :))

3/ CHỨC NĂNG BÀI TIẾT

Hai thành phần chủ yếu được bài tiết qua da là mồ hôi và chất bã.

Mồ hôi có thành phần chính là nước (99%), nhiệm vụ chủ yếu là tham gia điều hoà nhiệt và đào thải một số chất cặn bã, độc hại của cơ thể như urea, amoniac,... Vì vậy, chúng mình có thể thực hiện xông hơi khoảng 02 lần/tuần nhằm góp phần loại bỏ chất độc khỏi da và cơ thể, đồng thời giúp dưỡng chất sau đó thẩm thấu vào da tốt hơn.

Chất bã được tiết ra bởi các tuyến bã nhờn và đổ lên bề mặt da qua lỗ chân lông. Chất bã làm cho da không thấm nước, ngăn cản bốc hơi nước, giúp cho da có độ mềm mại, do vậy nếu giảm tiết sẽ làm da thô ráp, dễ bong vảy. Ngược lại, bài tiết nhiều chất bã khiến cho da nhờn, lỗ chân lông to, dễ nổi mụn. Do vậy, lựa chọn sản phẩm phù hợp với da, không làm rối loạn thành phần cũng như quá trình điều tiết chất bã là việc quan trọng khi chăm sóc da.

4/ CHỨC NĂNG CHUYỂN HOÁ

Da giữ vai trò quan trọng trong hệ thống cân bằng nước và điện giải. Lượng nước và muối khoáng của da bị ảnh hưởng bởi chế độ dinh dưỡng và một số loại thuốc được đưa vào cơ thể. Ví dụ, khi sử dụng thuốc lợi tiểu, lượng nước ở da giảm 10% so với bình thường. Do vậy, người sử dụng thuốc lợi tiểu thời gian dài có thể xuất hiện tình trạng da khô bong tróc, nứt nẻ.

Dưới tác dụng của tia cực tím với cường độ thích hợp, tiền chất của vitamin D ở da được chuyển hoá thành vitamin D, cung cấp 90% nhu cầu vitamin D của cơ thể. Vitamin D có vai trò cực kỳ lớn đối với việc tăng cường khả năng hấp thu calci của cơ thể. Do vậy, có một biện pháp hữu ích ngăn ngừa còi xương ở trẻ em và phòng ngừa loãng xương khi về già, đó là cho trẻ tắm nắng vào buổi sáng, khi mà cường độ tia UV còn thấp và chưa gây ảnh hưởng có hại cho da.

5/ CHỨC NĂNG THU NHẬN CẢM GIÁC

Ở da có hệ thống đầu tận cùng của dây thần kinh, giúp cơ thể cảm nhận các cảm giác nóng, lạnh, đau, ngứa,... Nhờ có chức năng này, cơ thể thích ứng được với ngoại cảnh, đáp ứng kịp thời với các yếu tố kích thích môi trường.

Function of Skin

Hy vọng bài viết này đã cung cấp những kiến thức căn bản hữu ích đối với các chị em, phần nào giúp các chị em hiểu rõ về làn da - cấu tạo một phần cơ thể mình. Nếu còn điều gì băn khuăn hay muốn chia sẻ ý kiến thì hãy bình luận phía dưới để chúng mình cùng thảo luận nhé!

Thương mến <3

Viết bình luận

Bạn đã gửi bình luận thành công. Xin cảm ơn!